Chaplin ve Çağdaşları: Keaton, Lloyd, Laurel ve Hardy

Sessiz sinemanın altın çağında Chaplin yalnız değildi. 1910'lar ve 1920'lerde Hollywood, seyirciyi güldürmenin farklı yollarını bulan büyük komedyenlerle doluydu. Onları birlikte düşünmek, Chaplin'i neyin özel kıldığını da daha iyi anlamamızı sağlar.

Buster Keaton: Hiç gülümsemeyen adam

Buster Keaton (1895–1966) perdede neredeyse hiç gülümsemediği için "Büyük Taş Yüz" diye anılır. Chaplin duygularını yüzüyle anlatırken Keaton tam tersini yapar: dünya etrafında yıkılırken ifadesi değişmez. Komedisi daha mekaniktir; trenler, gemiler, çöken evler ve tehlikeli dublörlükler üzerine kuruludur. Dublörlüklerinin çoğunu kendisi yapardı. General (1926) ve Steamboat Bill, Jr. (1928) bugün hâlâ sinema okullarında incelenir. İkincisindeki, bir ev cephesinin tam üzerine yıkıldığı ve pencere boşluğundan kurtulduğu sahne, sinema tarihinin en cesur numaralarından biridir.

Harold Lloyd: Saate asılı gözlüklü genç

Harold Lloyd (1893–1971) yuvarlak çerçeveli gözlükleriyle tanınır. Karakteri ne bir serseri ne de taş yüzlü bir yabancıdır. Şehirde başarılı olmaya çalışan, hevesli, iyimser, sıradan bir gençtir. Safety Last! (1923) filminde bir gökdelenin cephesindeki saatin akrebine asıldığı sahne, sessiz sinemanın en tanınan görüntülerinden biridir. Lloyd'un bu sahneleri, 1919'da bir çekim sırasında yaşadığı kazada elinin iki parmağını kaybetmesine rağmen çektiğini bilmek, onları daha da etkileyici kılar.

Laurel ve Hardy: Chaplin'in eski yol arkadaşı

Stan Laurel'ın Chaplin'le hikâyesi Hollywood'dan önce başlar. İkisi de İngiltere'deki Fred Karno topluluğundaydı ve Laurel bir dönem Chaplin'in yedeğiydi. 1910'da Amerika turnesine aynı gemiyle gittiler. Laurel, yıllar sonra Oliver Hardy ile kurduğu ikiliyle dünyanın en sevilen komedi çiftlerinden birini oluşturdu. Chaplin'in aksine sesli sinemaya geçişte zorlanmadılar. Kısa filmleri The Music Box (1932) Oscar kazandı.

Peki Chaplin'i farklı kılan neydi?

Keaton'ın kusursuz mekanik zekâsı, Lloyd'un baş döndüren gerilimi, Laurel ve Hardy'nin dostluk üzerine kurulu sakarlığı... Hepsi büyük ustalardı. Chaplin'i ayıran şey ise komedinin içine yerleştirdiği acıydı. Seyirci Serseri'ye yalnızca gülmez, onun için üzülür, onunla birlikte umut eder. Chaplin, kahkaha ile gözyaşının aynı sahnede yaşanabileceğini en çok gösteren sinemacıdır.

Nereden başlamalı?

Bu dört ustayı tanımak isteyenler için iyi bir başlangıç listesi: Chaplin'den Şehir Işıkları, Keaton'dan General, Lloyd'dan Safety Last!, Laurel ve Hardy'den The Music Box. Dört film, sessiz sinema komedisinin ne kadar zengin bir dünya olduğunu göstermeye yeter.